Een DVD-videostroom is 720 pixels bij 480 pixels, toch? Maar 720 gedeeld door 480 = 1,5 wat een onmogelijke beeldverhouding is voor een film. En wat met volledigscherm, breedbeeld, anamorfisch, enz.?

Veel mensen zijn onbekend met deze termen en zijn onzeker over hoe beeld passend te maken. Dit artikel probeert een paar van deze geheimzinnigheden uit te leggen. 

Weergavebeeldverhouding - of hoe een DVD er goed uit te laten zien.

Elke MPEG-2-videostroom heeft een weergavebeeldverhoudingsvlag(w.b.v.). De vlag vertelt de speler in wat voor soort doelweergave de stroom gecodeerd is. Er zijn 4 waarden: 1:1, 4:3, 16:9 en 2,11:1. De eerste en de laatste zijn niet verschrikkelijk belangrijk, omdat er geen televisies zijn die deze beeldverhoudingen hebben. Een videostroom die een weergavebeeldverhouding van 16:9 heeft, is bestemd voor een 16:9-televisie, maar dat betekent niet dat hij niet gebruikt kan worden met 4:3-televisies. Hetzelfde geldt voor een weergavebeeldverhouding van 4:3.

Laten we nu eens kijken naar een echt voorbeeld: Austin Powers: International Man of Mystery, regio 1. Omdat dit een NTSC-schijf is, heeft de videostroom een resolutie van 720 pixels bij 480 pixels (PAL-schijven zijn 720 pixels bij 576 pixels, maar alles wat uitgelegd is in dit artikel geldt ook voor deze stromen, maar het passend maken des beelds houdt rekening met de verticale resolutie van 576 pixels). Deze schijf bevat 2 versies van de film: de breedbeeld- en de standaardversie. Standaard (ook volledig scherm genoemd op deze schijf) is de standaard voor een 4:3-televisie; Dit is beeld dat het hele scherm vult. Terwijl daarentegen breedbeeld in dit geval 16:9 betekent. De uitdrukking breedbeeld zou niet op die manier gebruikt moeten worden, omdat er 2 verschillende breedbeeldvarianten zijn: brievenbusbreedbeeld en anamorfisch breedbeeld,  wat allebei geïllustreerd zal worden verderop. Na het snellen kunt u de VOB-bestanden laden van de breedbeeldkant in DVD2AVI en u zult een uitvoer krijgen die eruit ziet als volgt:

Dit ziet er een beetje vreemd, hè? Natuurlijk, dit is 720 pixels bij 480 pixels wat een beeldverhouding geeft van 1:1,5 terwijl de film eigenlijk een beeldverhouding van 1:1,85 heeft.

Wanneer u op F5 drukt voor een bezichtiging zal het statitische raam u vertellen dat hij een 16:9-stroom is.

Wanneer u de film bekijkt in uw programmatuur-DVD-speler zult u dit te zien krijgen:

Dit ziet er toch beter uit? Mensen zijn niet meer geknepen en dun, ze zien eruit zoals ze eruit zagen op het grote scherm.

Wat is hier gebeurd? De studio heeft een anamorfisch breedbeeldoverdracht gedaan. Ze hebben het volledige beeld genomen van de camera(zoals links te zien) en dan knijpen ze het horizontaal om het geschikt te maken voor de resolutie van een DVD(zie het eerste plaatje). Dan planten ze de 16:9-weergavebeeldverhoudingsvlag die de speler vertelt om het beeld los te knijpen.

Wiskundig gezien werkt dit als volgt: We hebben een 720 pixels bij 480 pixels MPEG-2-stroom. U vermenigvuldigt de verticale resolutie met de beeldverhouding (480 keer 16 gedeeld door 9=853 = ~850) wat u de horizontale resolutie geeft voor een juist uitgerekte film. Dus de 720 pixels bij 480 pixelsstroom zal horizontaal uitgerekt worden tot 850 pixels bij 480 pixels tijdens het afspelen van een band in opnameapparatuur. Dit staat toe de volledige verticale resolutie van de DVD te gebruiken, wat maximale kwaliteit behoudt.

Wanneer u codeert in een PC gebaseerd formaat (zoals DivX) moet u eerst het beeld losknijpen en dan passend maken naar uw gewenste resolutie(dit zou beantwoorden aan een stroom die een 1:1-weergavebeeldverhouding heeft). Formaten voor alleenstaande spelers zoals VCD en SVCD werken anders, want zij hebben een andere weergavebeeldverhoudingsvlag (4:3 of 16:9, waar de laatste niet juist zal werken op alle bekende spelers). Dus laten we een kijkje nemen naar wat hier gedaan moet worden. De eerste stap is om de correcte beeldverhouding te krijgen bij de DVD-resolutie. Om dat te doen moet het plaatje passend gemaakt worden zoals hieronder gezien kan worden:

Vergelijk dit met het eerste en het tweede beeld. U zult zien dat het dezelfde resolutie heeft als het eerste, maar dezelfde (correcte) beeldverhouding als de tweede. Dit proces van het nemen des beelds en het passend maken voor de DVD-resolutie terwijl de correcte beeldverhouding wordt behouden heet brievenbussen. Zoals u kunt zien gebruiken we minder van de beschikbare verticale resolutie. Dit is ideaal voor 4:3-televisies, omdat het beeld weergeven kan worden zoals het is, terwijl daarentegen dat wanneer u een 16:9-DVD-speler hebt, deze eerst de brievenbus-overdracht moet verrichten(wat een gering, zij het onmerkbaar kwaliteitsverlies met zich meebrengt). Als u uw DVD-speler niet correct hebt opgesteld(4:3-televisie = stel het televisieformaat in op 4:3 of 4:3-gebrievenbust en 16:9-televisie: stel het televisieformaat in op 16:9) zal er geen brievenbussing zijn en het beeld zal er fijngeperst uitzien zoals in de eerste foto.

Wat hier belangrijk is om op te merken is dat uw appaarat voor het afspelen van een band in opnameapparatuur het brievenbussen doet bij een 16:9-schijf wanneer er gekeken wordt op een 4:3-televisie. Wanneer we nu zo een stroom coderen voor een VCD en SVCD moet het proces ook gedaan worden. Jammer genoeg is de enige codeur die het ondersteunt om een weergavebeeldverhouding te kiezen die hetzelfde is als de weergavebeeldverhouding van de invoerstroom is TMPG(stel de bronbeeldverhouding in bij geavanceerde instellingen, met videoschikkingsmodus op volledigscherm terwijl de beeldverhouding behouden blijft) Wanneer u niet TMPG gebruikt, moet u een andere manier bedenken voor juist brievenbussen. Eén manier is VirtualDub waar u passend maakt voor een kleinere resolutie dan uw doelresolutie en voeg dan zwarte balken toe(vandaar de passend makende parameters in de CCE-gids die er zeer gek uit zien op het eerste gezicht).

Er zijn ook DVD's die een weergavebeeldverhouding van 4:3 hebben, maar breedbeeld zijn. Het zou in feite zo moeten zijn dat er gebrievenbust breedbeeld staat. Deze DVD's zijn beheerst zoals net uitgelegd. Wanneer u deze DVD's bekijkt op een 16:9-televisies zal het beeld zowel horizontaal als verticaal worden uitgerekt terwijl wanneer er anamorfisch breedbeeld is zal het beeld alleen horizontaal worden uitgerekt, wat een groter mee te werken verticale resolutie geeft en dus geeft dat beter beeld. In de vroege DVD-dagen waren gebrievenbuste breedbeeldoverdrachten tamelijk populair, vooral onder de studio's uit de VS, terwijl in Europa 16:9-televisies populairder zijn. 16:9 is heeft iets weg van een standaard vanaf het begin. Gelukkig zijn de meeste DVD's tegenwoordig 16:9, en alleen een paar koppige regisseurs en goedkope studio's weigeren het om een nieuwe 16:9-overdracht te maken.

Zoals u misschien wel weet is de resolutie van zowel VCD als SVCD niet 4:3 ook alhoewel de videostromen een weergavebeeldverhouding van 4:3 hebben. Maar SVCD is 480 pixels bij 480 pixels en als u dat toepast op dezelfde berekeningsregel zoals boven (480 keer 4 gedeeld door 3 = 680), is de uitvoerresolutie 640 pixels bij 480 pixels, wat beantwoord aan 4:3. Let op dat de video opgeslagen is als horizontaal fijngeperst op de schijf en zal losgeperst worden tijdens het afspelen van een band in opnameapparatuur. Dus in feite is het zo dat als u de volledige afbeelding neemt van de (S)VCD het niet de juiste beeldverhouding heeft, wat exact dezelfde situatie is als bij een DVD.

Een ander belangrijk iets om te onthouden is dat de Windows Media Player gewoonlijk niks weet over weergavebeeldverhoudingen(dit is misschien verschillend, omdat het afhangt van wat voor MPEG-2-filters u hebt geïnstalleerd) dus het kan gebeuren dat het uw SVCD MPEG afspeelt als 480 pixels bij 480 pixels en het er weer fijngeperst uitziet. Maar maak u geen zorgen, spelers met SVCD-ondersteuning zullen het juist uitrekken en u de juiste beeldverhouding geven.

Afkammen & scherp opnemenoverdrachten.

Nu een kijkje op een verdrietig hoofdstuk in de videogeschiedenis. Omdat veel televisies vandaag nog steeds in 4:3-formaat zijn worden veel films voor het eerst vertoond als afkammen & scherp opnemenkopieën. Of in andere woorden: ze vullen het scherm. 16:9-televisie-eigenaars haten 4:3-films met heel hun ziel en na het lezen van dit hoop ik dat u nooit meer zulk soort troepige overdrachten zult kopen omdat wat er eigenlijk aan de hand is, is het verminken van video. Gelukkig is het zo dat in het DVD-tijdperk dit soort overdrachten weinig of weinig voorkomend zijn, ondanks dat DVD de heersende stroming wordt en doorbreekt in de verhuurzaken.

Laten we opnieuw een kijkje nemen naar de bronafbeelding.

Wat gedaan wordt in een afkammen & scherp opnemenoverdracht is dat een deel van de bronafbeelding, die een beeldverhouding heeft van 1:1,33 of 4:3 er wordt uitgesneden. Dit wordt gesymboliseerd door het rode vierkant in het beeld. Dit raam is niet bevestigd, maar is flexibel. Dus wanneer de acteur beweegt naar de rechtergrens kan het raam hem opvolgen tot een bepaald bereik. Dit is het afkamdeel van afkammen & scherp opnemen. In sommige gevallen zoemt het raam misschien op de afbeelding, vandaar het scherp opnemendeel.

Zoals u al kunt zien in het beeld verliezen afkammen & scherp opnemenoverdrachten flink wat van het bronbeeld en ruïneert de regisseurs visie over hoe film eruit zou moeten zien.

Last edited on: 22-06-2003 | Dutch translation by: doom9.nl| Content by Doom9.net - The definitive DVD backup resource